Những điểm chính
- Ngày 4/6, Tổng thống Zelensky công bố thư ngỏ gửi Putin, đề nghị gặp trực tiếp để chấm dứt chiến tranh và kêu gọi ngừng bắn toàn diện trong thời gian đàm phán.
- Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận ngày 5/6 rằng ông Putin đã đọc và xem xét bức thư, đồng thời được thông báo về phản hồi từ nhiều nhà lãnh đạo thế giới.
- Theo nhóm giám sát DeepState, tháng 5/2025 là lần đầu tiên kể từ năm 2023 Ukraine giành lại nhiều lãnh thổ hơn diện tích mất vào tay Nga trong cùng kỳ.
- Đêm 2/6, Nga phát động một trong những cuộc không kích lớn nhất từ đầu chiến sự, khiến ít nhất 23 người thiệt mạng tại nhiều thành phố Ukraine bao gồm Kiev.
- Ukraine đối mặt thiếu hụt nghiêm trọng năng lực đánh chặn tên lửa đạn đạo; chánh văn phòng tổng thống Kyrylo Budanov cho rằng kết thúc xung đột trước năm 2026 là khả thi.
Ngày 4/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công bố bức thư ngỏ gửi trực tiếp tới Tổng thống Nga Vladimir Putin, đề nghị hai nhà lãnh đạo gặp nhau để thống nhất chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm. Đây được xem là thông điệp hiếm hoi mà ông Zelensky gửi thẳng tới người đồng cấp Nga kể từ khi xung đột nổ ra năm 2022.
Điện Kremlin xác nhận Putin đã đọc thư của Zelensky
Ngày 5/6, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận Tổng thống Putin đã được thông báo và đã xem xét nội dung bức thư của ông Zelensky ngay trong đêm trước đó. Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF), ông Peskov cho biết Putin cũng đã được thông báo về các phản hồi từ nhiều nhà lãnh đạo thế giới đối với bức thư này.
Khi được hỏi về phản ứng cụ thể của Tổng thống Nga, ông Peskov nói: "Tôi sẽ không nói trước điều gì", đồng thời cho biết nội dung thư của ông Zelensky có thể sẽ được đề cập tại phiên họp toàn thể của SPIEF, nơi ông Putin dự kiến có bài phát biểu.
Trước đó, khi được hỏi về lời mời gặp mặt từ phía Ukraine, Điện Kremlin từng trả lời rằng ông Zelensky có thể đến Moskva - đề xuất mà nhà lãnh đạo Ukraine đã bác bỏ.
Nội dung bức thư: Đề nghị hòa đàm xen lẫn cảnh báo
Trong thư, ông Zelensky đề xuất ấn định một ngày cụ thể cho cuộc gặp trực tiếp, đồng thời nêu tên một số địa điểm có thể làm nơi tổ chức như Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia thuộc thế giới Ả Rập - những nơi "theo truyền thống từng tiếp đón các nhà lãnh đạo để giải quyết xung đột và hòa bình".
Ông Zelensky tuyên bố Ukraine ủng hộ lệnh ngừng bắn toàn diện trong suốt thời gian đàm phán, cảnh báo Kiev sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu đề nghị hòa đàm không được đáp lại.
Bức thư cũng chứa những thông điệp mang tính khiêu khích, khi ông Zelensky đề cập rằng Ukraine đang mang chiến tranh vào lãnh thổ Nga, chỉ trích sự phụ thuộc của Moskva vào Triều Tiên và Trung Quốc, đồng thời nhắc tới việc Ukraine tập kích vào một kho dầu tại St. Petersburg - ngay trước thềm diễn đàn kinh tế lớn nhất của Nga.
Bức thư cũng được gửi tới nhiều quốc gia khác, trong đó có Mỹ. Ông Zelensky nhận định, trong bối cảnh Washington đang bị cuốn vào cuộc xung đột với Iran, "sẽ là sai lầm nếu chỉ đơn thuần ngồi chờ cho đến khi cuộc chiến ở châu Âu quay trở lại trung tâm của sự chú ý". Ông cho rằng con đường dẫn đến hòa bình phải bắt đầu từ tiền tuyến.
Động lực đằng sau bức thư: Cơ hội và áp lực
Theo hai nguồn thạo tin, hồi cuối tháng 5, ông Zelensky đã nói với các nghị sĩ trong đảng rằng Kiev nhìn thấy một cơ hội khả thi hiếm hoi để chấm dứt chiến sự. Chánh văn phòng tổng thống Kyrylo Budanov sau đó cũng công khai cho rằng việc kết thúc xung đột với Nga trước năm 2026 là điều hoàn toàn trong khả năng.
Trên chiến trường, theo nhóm giám sát DeepState của Ukraine, trong tháng 5 Kiev đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn số diện tích mất vào tay Nga - lần đầu tiên kể từ năm 2023. Đà tiến công của Nga đã chững lại và không thể tạo đột phá như các chiến dịch trước, trong khi các đòn tập kích tầm xa của Ukraine ngày càng dồn dập vào sâu trong lãnh thổ Nga.
Tuy vậy, đằng sau bức tranh có vẻ lạc quan đó, giới chức Ukraine thừa nhận tình hình phức tạp hơn nhiều. Các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian đã thực tế bị đóng băng kể từ tháng 2, một phần do Washington tập trung vào xung đột với Tehran.
Ukraine đối mặt thiếu hụt phòng không nghiêm trọng
Một trong những áp lực lớn nhất thúc đẩy ông Zelensky tìm kiếm lối thoát ngoại giao là tình trạng thiếu hụt năng lực phòng không. Nhà lãnh đạo Ukraine đã gửi thư cảnh báo Tổng thống Mỹ Donald Trump về tình trạng ngày càng thiếu hụt các hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Một quan chức Ukraine giấu tên cho hay: "Phòng không đơn thuần là nhu cầu thiết yếu hàng ngày. Nỗ lực phòng thủ chống tên lửa đạn đạo đang thực sự gặp khó khăn".
Mối lo ngại này có cơ sở thực tế rõ ràng. Đêm 2/6, Nga phát động một trong những cuộc không kích lớn nhất từ đầu chiến sự, tấn công nhiều thành phố Ukraine bằng tên lửa và UAV, khiến ít nhất 23 người thiệt mạng theo số liệu từ phía Ukraine. Trước đó ngày 24/5, Moskva cũng tiến hành đợt tấn công bằng tên lửa và UAV nhắm chủ yếu vào Kiev và vùng phụ cận, gây thiệt hại ở tất cả các quận của thủ đô.
Trong cả hai đợt tấn công, Ukraine không thể đánh chặn tên lửa đạn đạo và tên lửa siêu vượt âm của Nga do thiếu các hệ thống phòng không tiên tiến. Theo một quan chức cấp cao, trở ngại không phải do thiếu kinh phí từ đồng minh mà chủ yếu do khó khăn trong tiến độ tiếp nhận vũ khí đánh chặn.
Lo ngại Nga tăng cường lực lượng
Song song với áp lực phòng thủ, giới chức Ukraine cũng bày tỏ lo ngại về khả năng Điện Kremlin tiến hành một đợt tuyển quân quy mô lớn để bổ sung lực lượng cho tiền tuyến. Thông tin từ Ukraine cho thấy nhiều công dân Nga đã nhận lệnh động viên qua các văn phòng đăng ký nghĩa vụ quân sự và hệ thống triệu tập điện tử. Một quan chức Ukraine nhận định, nếu Nga tăng cường quân số trong bối cảnh Ukraine đang thiếu hệ thống phòng thủ tên lửa, thách thức với Kiev sẽ càng thêm chồng chất.
Câu hỏi thường gặp
Tổng thống Zelensky đề xuất gặp Putin ở đâu?
Ông Zelensky đề xuất các địa điểm có thể tổ chức cuộc gặp gồm Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia thuộc thế giới Ả Rập - những nơi theo truyền thống từng tiếp đón các nhà lãnh đạo để giải quyết xung đột.
Phản ứng của Điện Kremlin với bức thư của Zelensky là gì?
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 5/6 xác nhận ông Putin đã đọc và xem xét bức thư, đồng thời cho biết nhà lãnh đạo Nga có thể bình luận về thư này tại phiên họp toàn thể của Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg.
Tại sao Ukraine thiếu hụt phòng không nghiêm trọng?
Theo một quan chức Ukraine, trở ngại không phải do thiếu kinh phí từ đồng minh mà chủ yếu do khó khăn trong tiến độ tiếp nhận vũ khí đánh chặn tên lửa đạn đạo từ phương Tây.
Tình hình chiến trường Ukraine - Nga tháng 5/2025 diễn ra như thế nào?
Theo nhóm giám sát DeepState của Ukraine, trong tháng 5/2025, Kiev đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn diện tích bị Nga kiểm soát - lần đầu tiên kể từ năm 2023. Tuy nhiên, đà tiến công của Nga chưa dừng lại và nước này bị nghi chuẩn bị một đợt tuyển quân bổ sung mới.
