Trump tuyên bố sẽ đánh mạnh Iran và chiếm đảo dầu mỏ Kharg

Ngày 11-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai tuyên bố sẽ gia tăng các đòn tấn công nhằm vào Iran trong tối cùng ngày, đồng thời lần đầu tiên đề cập kế hoạch chiếm đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chiến lược của Tehran ở vịnh Ba Tư. Xung đột Mỹ - Iran bước sang ngày thứ hai liên tiếp, với không khí leo thang ngày càng căng thẳng và triển vọng hòa đàm trở nên mờ mịt hơn.

Trump: "Chúng ta sẽ đánh rất mạnh vào tối nay"

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump viết rằng quân đội Mỹ sẽ giáng một đòn tấn công lớn vào Iran trong đêm 11-6 (giờ Mỹ). Ông khẳng định hải quân, không quân, radar, hệ thống phòng không cùng phần lớn năng lực tấn công của Iran đã bị phá hủy, và tuyên bố Washington chưa tấn công Tehran đủ mạnh.

Trong cuộc phỏng vấn với kênh Fox News ngay sau đó, Tổng thống Mỹ tiết lộ lực lượng nước này đã ném số bom trị giá 250 triệu USD xuống Iran chỉ trong đêm trước. Ông nhận định Iran đang dần khuất phục, dù chính quyền Tehran chưa nhận ra điều này.

Mục tiêu chiến lược: Đảo Kharg và ngành dầu mỏ Iran

Đáng chú ý hơn, ông Trump lần đầu tiên đặt mục tiêu công khai vào đảo Kharg - hòn đảo nằm ở vịnh Ba Tư, nơi Iran xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu với sản lượng ước tính 2 triệu thùng/ngày, tương đương 2% tổng nguồn cung dầu toàn cầu. Phần lớn lượng dầu này được chuyển đến Trung Quốc.

Theo ông Trump, Mỹ sẽ tiếp quản đảo Kharg cùng các cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác của Iran, giành quyền kiểm soát toàn bộ thị trường dầu khí của nước này. Ông so sánh kịch bản này với Venezuela, nơi ông cho rằng sự kiểm soát của Mỹ đang mang lại lợi ích cho cả hai phía.

Dù vậy, ông Trump thừa nhận việc chiếm đảo Kharg đòi hỏi phải triển khai bộ binh - điều ông nói không mong muốn - nhưng vẫn để ngỏ khả năng đưa "một nhóm nhỏ binh lính" vào chiếm toàn bộ khu vực nếu cần.

Theo Reuters, giới phân tích nhận định ngay cả khi Mỹ chiếm được đảo Kharg, điều này cũng khó gây gián đoạn ngay lập tức hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đã khiến xuất khẩu dầu Iran đình trệ từ trước đó.

Thỏa thuận ngừng bắn lung lay, đàm phán vẫn tiếp diễn

Các tuyên bố của ông Trump xuất hiện trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 đang đứng trước nguy cơ sụp đổ. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố trên kênh Telegram rằng các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ đã khiến thỏa thuận ngừng bắn "trở nên vô hiệu". Bộ Ngoại giao Iran cũng ra tuyên bố cáo buộc các hành động quân sự của Washington vi phạm Hiến chương Liên Hợp Quốc và các quy tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, đồng thời khẳng định thỏa thuận ngừng bắn "gần như không còn ý nghĩa".

Nhà Trắng không trả lời ngay lập tức khi được hỏi về tình trạng hiệu lực của thỏa thuận ngừng bắn, theo hãng tin AFP. Tuy nhiên, ông Trump cho biết Washington vẫn đang tiến hành đàm phán với Tehran, và các nguồn tin từ cả phía Iran lẫn các quan chức phương Tây xác nhận các cuộc đàm phán gián tiếp giữa hai bên về một thỏa thuận hòa bình sơ bộ đã được thúc đẩy trong thời gian gần đây.

Sau hơn ba tháng xung đột, Iran vẫn duy trì lệnh đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu khí thế giới - và chưa từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu của mình.

Cộng đồng quốc tế kêu gọi xuống thang

Trước diễn biến leo thang nguy hiểm này, nhiều nước đã lên tiếng kêu gọi kiềm chế. Thổ Nhĩ Kỳ và Ả Rập Xê Út thúc giục hai bên hạ nhiệt, trong đó Riyadh kêu gọi tất cả các bên ưu tiên đối thoại và nối lại đàm phán. Trung Quốc, qua Tân Hoa xã, kêu gọi Mỹ và Iran ngừng ngay các cuộc tấn công và hưởng ứng các nỗ lực hòa giải. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, được TASS dẫn lời, cảnh báo tình trạng leo thang có nguy cơ gây ra những hậu quả tiêu cực cho ổn định khu vực và kinh tế toàn cầu.

Theo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, VnExpress, Dân Trí