Những điểm chính
- Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận 24 ca nhồi máu cơ tim cấp trong 2 tuần, tăng 42% so với mức trung bình 7 ca/tuần trước đó.
- 9 trong số các ca trên là người dưới 50 tuổi, chiếm 38% tổng số, cao hơn nhiều so với tỷ lệ trung bình 10-15% trước đây.
- TS-BS Châu Đỗ Trường Sơn cho rằng áp lực công việc, thức khuya làm việc đến đêm muộn, thậm chí rạng sáng, và mô hình làm việc kiểu '996' góp phần làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim ở người trẻ.
- Các yếu tố nguy cơ khác gồm hút thuốc lá (kể cả thuốc lá điện tử), lối sống ít vận động, chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến, thiếu ngủ và lạm dụng rượu bia.
- Bác sĩ khuyến cáo từ bỏ thuốc lá, ăn uống lành mạnh, vận động ít nhất 150 phút/tuần, kiểm soát huyết áp - đường huyết - mỡ máu và khám sức khỏe định kỳ để phòng ngừa.
Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) vừa lên tiếng cảnh báo về tình trạng số ca nhồi máu cơ tim cấp, đặc biệt ở người dưới 50 tuổi, tăng đột biến chỉ trong vòng hai tuần gần đây. Các bác sĩ nhận định đây là dấu hiệu cho thấy bệnh lý tim mạch đang ngày càng trẻ hóa, liên quan chặt chẽ đến lối sống và áp lực công việc của nhiều người hiện nay.
Số ca nhồi máu cơ tim tăng 42% trong 2 tuần
Theo thống kê từ Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, nếu như trước đây trung bình mỗi tuần khoa tiếp nhận khoảng 7 ca nhồi máu cơ tim cấp từ Khoa Cấp cứu và các bệnh viện lân cận, thì trong hai tuần gần đây, số ca tiếp nhận đã tăng lên khoảng 12 ca mỗi tuần, tương đương tổng cộng 24 trường hợp, tăng khoảng 42% so với mức bình thường.
Đáng chú ý, trong số này có 9 trường hợp là người dưới 50 tuổi, đang trong độ tuổi lao động, chiếm tới 38% tổng số ca - một tỷ lệ được bệnh viện đánh giá là "rất cao", cao hơn nhiều so với mức trung bình trước đây chỉ khoảng 10-15%.
Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch, thậm chí sốc tim, ngưng tim, ngưng thở. Một số trường hợp không có tiền sử bệnh tim mạch rõ ràng trước đó. Các bệnh nhân đã được ê kíp can thiệp tim mạch của bệnh viện kích hoạt quy trình cấp cứu tối khẩn để tái thông động mạch vành trong "giờ vàng", nhằm hạn chế tối đa vùng cơ tim bị hoại tử và các biến chứng sau nhồi máu.
Bác sĩ: Nhồi máu cơ tim đang là "cơn sóng ngầm" với người trẻ
TS-BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó trưởng khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cảnh báo tình trạng nhồi máu cơ tim đang ngày càng trẻ hóa, trở thành "cơn sóng ngầm" đáng lo ngại đối với sức khỏe cộng đồng. Theo ông, nhồi máu cơ tim không còn chỉ gặp ở người cao tuổi, trong khi nhiều bệnh nhân trẻ vẫn còn chủ quan với các yếu tố nguy cơ tim mạch trong sinh hoạt hằng ngày.
Bác sĩ Sơn cho biết một trong những nguyên nhân quan trọng khiến bệnh lý này trẻ hóa là áp lực công việc kéo dài và tình trạng căng thẳng mạn tính. Nhiều người hiện nay làm việc liên tục, thường xuyên thức khuya, kéo dài thời gian làm việc đến đêm muộn, thậm chí rạng sáng. Tình trạng này khiến cơ thể luôn ở trạng thái stress, kích hoạt phản ứng viêm, gây tổn thương thành mạch máu và làm tăng nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa dẫn đến tắc mạch.
Ông dẫn chứng mô hình làm việc "996" - làm việc từ 9h sáng đến 21h tối, 6 ngày mỗi tuần - từng phổ biến ở một số quốc gia và được quảng bá là giúp nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo bác sĩ Sơn, nhiều nghiên cứu và thực tế sau đó cho thấy việc làm việc quá sức kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim mạch và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.
Lối sống hiện đại - "thủ phạm" âm thầm
Bên cạnh áp lực công việc, quá trình đô thị hóa cùng lối sống ít vận động cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Nhiều người dành phần lớn thời gian trước màn hình máy tính, ít hoạt động thể chất, trong khi các dịch vụ giao đồ ăn tận nơi khiến nhu cầu vận động ngày càng giảm.
Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh với thực phẩm siêu chế biến, nhiều chất béo chuyển hóa, thói quen bỏ bữa hoặc ăn khuya cũng góp phần làm gia tăng các rối loạn chuyển hóa như rối loạn lipid máu và đái tháo đường - những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch. Ngoài ra, thiếu ngủ kéo dài, sử dụng thuốc lá, lạm dụng rượu bia và các thói quen sinh hoạt không lành mạnh khác tiếp tục làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim ở người trẻ.
Theo bác sĩ Sơn, hậu quả của tình trạng này không chỉ dừng lại ở sức khỏe cá nhân mà còn ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội, khi nhóm tuổi 30-50 là lực lượng lao động nòng cốt của nền kinh tế.
Cũng theo bác sĩ chuyên khoa, xu hướng trẻ hóa bệnh lý tim mạch còn liên quan đến việc hút thuốc lá, thuốc lá điện tử, chế độ ăn không lành mạnh, ít vận động, căng thẳng kéo dài, thức khuya và lạm dụng chất kích thích. Những yếu tố này thúc đẩy xơ vữa động mạch sớm, dễ dẫn đến tắc mạch vành do huyết khối.
Làm gì để phòng ngừa nhồi máu cơ tim?
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đỗ Anh, Trưởng khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, phần lớn các yếu tố nguy cơ dẫn đến nhồi máu cơ tim đều có thể phòng ngừa hoặc kiểm soát được nếu phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp. Bác sĩ khuyến cáo một số biện pháp cụ thể như sau:
- Chủ động từ bỏ thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử.
- Duy trì chế độ ăn lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây; hạn chế thức ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường và muối.
- Tăng cường vận động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần.
- Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng kéo dài.
Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch đóng vai trò quan trọng, đặc biệt với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc đang có các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu.
Các bác sĩ cũng lưu ý không được chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, choáng váng hoặc đau lan lên vùng hàm, cổ, vai trái - đây có thể là những triệu chứng của nhồi máu cơ tim cấp. Trong cấp cứu tim mạch, "thời gian là cơ tim", việc đến bệnh viện càng sớm sẽ càng tăng cơ hội cứu sống và giảm thiểu di chứng.
Để xác định nguyên nhân bệnh lý tim mạch ở người trẻ, Bệnh viện Nhân dân Gia Định hiện triển khai các xét nghiệm di truyền chuyên sâu như khảo sát tăng cholesterol máu gia đình (FH) và thang điểm nguy cơ đa gen (PRS).
Câu hỏi thường gặp
Số ca nhồi máu cơ tim ở Bệnh viện Nhân dân Gia Định tăng như thế nào?
Trong 2 tuần qua, khoa Tim mạch can thiệp tiếp nhận 24 ca nhồi máu cơ tim cấp, tương đương khoảng 12 ca/tuần, tăng khoảng 42% so với mức trung bình trước đây là 7 ca/tuần.
Tỷ lệ người trẻ bị nhồi máu cơ tim chiếm bao nhiêu phần trăm?
Người dưới 50 tuổi chiếm 38% (9/24 trường hợp) trong số các ca nhồi máu cơ tim cấp được tiếp nhận, cao hơn nhiều so với mức trung bình trước đây chỉ khoảng 10-15%.
Nguyên nhân khiến nhồi máu cơ tim ở người trẻ gia tăng là gì?
Theo bác sĩ Châu Đỗ Trường Sơn, nguyên nhân chính gồm áp lực công việc kéo dài, thức khuya làm việc đến đêm muộn hoặc rạng sáng, lối sống ít vận động do đô thị hóa, chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến, hút thuốc lá (kể cả thuốc lá điện tử), thiếu ngủ và lạm dụng rượu bia.
Làm sao để phòng ngừa nhồi máu cơ tim?
Bác sĩ khuyến cáo từ bỏ thuốc lá kể cả thuốc lá điện tử, ăn nhiều rau xanh trái cây, hạn chế thức ăn nhanh và đồ nhiều dầu mỡ - đường - muối, vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, kiểm soát huyết áp - đường huyết - mỡ máu, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ để tầm soát nguy cơ.
Theo Thanh Niên, Tuổi Trẻ, VnExpress
