Mỹ tấn công Iran, tranh cãi kiểm soát eo biển Hormuz

Rạng sáng ngày 11.6 theo giờ Việt Nam, Mỹ tiến hành thêm một đợt không kích vào Iran, làm leo thang căng thẳng tại khu vực. Ngay lập tức, Iran đáp trả và tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới. Song song đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng bất ngờ hé lộ một nhiệm vụ quân sự bí mật từng được triển khai trước đó tại khu vực này.

Mỹ mở đợt tấn công mới vào Iran

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (USCENTCOM) thông báo trên mạng xã hội X rằng lực lượng Mỹ bắt đầu tiến hành thêm các cuộc tấn công vào nhiều mục tiêu ở Iran lúc 17 giờ 15 ngày 10.6 (tức 4 giờ 15 phút ngày 11.6 theo giờ Việt Nam), sau nửa đêm tại thủ đô Tehran.

USCENTCOM tuyên bố: "Các cuộc tấn công là để đáp trả hành động gây hấn vô cớ và liên tục của Iran."

Trước đó một ngày, ngày 10.6, Tổng thống Trump đã phát tín hiệu rõ ràng khi nói với các phóng viên: "Chúng ta sẽ tấn công họ, tấn công rất mạnh."

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cũng giải thích mục tiêu của các đợt tấn công trong chuyến thăm trụ sở USCENTCOM tại bang Florida. Ông nhấn mạnh rằng chiến dịch quân sự nhằm buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán để chấm dứt xung đột, đồng thời khẳng định các cuộc tấn công sẽ "thúc đẩy lợi ích quân sự và tăng cường vị thế ngoại giao" của Mỹ.

"Chúng ta sẽ tấn công mạnh mẽ tối nay, và hy vọng Iran sẽ đưa ra một quyết định đúng đắn. Nếu cần phải đàm phán bằng bom, chúng ta sẽ đàm phán bằng bom", ông Hegseth phát biểu.

Iran đáp trả, đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz

Bộ chỉ huy quân sự liên hợp cao nhất của Iran ngay lập tức tuyên bố đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ. Tehran cảnh báo sẽ bắn vào bất kỳ tàu nào cố gắng vượt qua eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố đã tấn công 2 tàu đang cố đi qua tuyến đường thủy này. Lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran khẳng định "2 tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz trái phép đã bị bắn trúng."

Truyền thông nhà nước Iran còn đưa tin các tàu Mỹ gần eo biển Hormuz đã bị tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái. Tuy nhiên, USCENTCOM bác bỏ thông tin này, khẳng định không có tàu chiến nào của Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz. Phía Mỹ cũng cho hay các tàu thương mại vẫn tiếp tục đi qua tuyến đường này bình thường.

Theo Reuters, các diễn biến trên là bước leo thang mới nhất có nguy cơ làm bùng phát lại một cuộc xung đột toàn diện tại khu vực, vốn đã tạm lắng khi hai bên đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn mong manh vào đầu tháng 4.

Trump tiết lộ nhiệm vụ bí mật tại eo biển Hormuz

Cũng trong ngày 11.6, Tổng thống Trump tiết lộ trên mạng xã hội Truth Social rằng quân đội Mỹ đã bí mật hỗ trợ 200 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trước khi đợt tấn công mới được tiến hành.

Ông Trump tuyên bố: "Nỗ lực cực kỳ thành công này là do Mỹ kiểm soát eo biển Hormuz - không phải Iran. Quân đội của họ bị đánh bại, và nền kinh tế của họ bị suy sụp." Ông cũng cho rằng hoạt động hỗ trợ này đã giúp giữ giá dầu ở mức khoảng 90 USD/thùng thay vì tăng lên trên 200 USD/thùng.

Theo CNBC, trong tháng trước, ông Trump từng tuyên bố rồi đột ngột dừng một nhiệm vụ mang tên "Dự án Tự do" nhằm hộ tống các tàu chở dầu mắc kẹt ở vịnh Ba Tư. Sau đó, các quan chức Mỹ hé lộ Hải quân Mỹ đang âm thầm hỗ trợ các tàu đi qua eo biển Hormuz nhưng không tiết lộ quy mô cụ thể. Một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết lực lượng Mỹ không trực tiếp hộ tống tàu, nhưng đang liên lạc và phối hợp với các tàu muốn đi qua eo biển này một cách an toàn.

Tuyến hàng hải huyết mạch bị gián đoạn nghiêm trọng

Eo biển Hormuz có tầm quan trọng chiến lược đặc biệt với thị trường năng lượng toàn cầu. Trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28.2, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, tương đương 20 triệu thùng/ngày, đi qua tuyến đường này.

Giao thông qua eo biển sụt giảm mạnh sau khi Iran trả đũa bằng cách tấn công tàu bè và gần như đóng cửa tuyến hàng hải. Bà Helima Croft, người đứng đầu bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại ngân hàng RBC Capital Markets, xác nhận lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trước khi xung đột nổ ra.

Theo Thanh Niên, VnExpress, Dân Trí, Tuổi Trẻ