Hạ viện Mỹ giới hạn quyền chiến tranh của Trump với Iran

Hạ viện thông qua nghị quyết hạn chế quyền chiến tranh với Iran

Hạ viện Mỹ ngày 3/6 thông qua nghị quyết yêu cầu Tổng thống Donald Trump rút lực lượng Mỹ khỏi cuộc xung đột với Iran, với tỷ lệ 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống. Đây là lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến nổ ra hồi cuối tháng 2, Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua một biện pháp nhằm buộc ông Trump thu hẹp quy mô chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Đáng chú ý, 4 nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ để ủng hộ văn kiện này, gồm ông Tom Barrett (Michigan), ông Warren Davidson (Ohio), ông Brian Fitzpatrick (Pennsylvania) và ông Thomas Massie (Kentucky). Không có nghị sĩ Dân chủ nào bỏ phiếu chống, trong khi 7 thành viên Hạ viện vắng mặt.

Ý nghĩa chính trị và giới hạn pháp lý

Dù mang tính biểu tượng nhiều hơn, kết quả bỏ phiếu được xem là đòn chính trị đáng kể nhằm vào ông Trump. Đây cũng là nỗ lực lưỡng đảng hiếm hoi nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của tổng thống. Ba nghị quyết tương tự trước đó tại Hạ viện đều thất bại, nhưng khoảng cách phiếu ngày càng thu hẹp qua từng lần bỏ phiếu.

Để có hiệu lực thực tế, nghị quyết còn phải vượt qua Thượng viện - nơi đảng Cộng hòa cũng đang nắm đa số. Ngay cả khi qua được Thượng viện, ông Trump hoàn toàn có thể dùng quyền phủ quyết để vô hiệu hóa. Muốn vượt qua quyền phủ quyết đó, cần ít nhất 2/3 phiếu ủng hộ tại cả hai viện - kịch bản được giới quan sát đánh giá là gần như không thể xảy ra.

Tuy nhiên, cuối tháng 5, một nghị quyết có nội dung tương tự đã vượt qua bước thủ tục quan trọng tại Thượng viện và dự kiến được đưa ra bỏ phiếu trong tuần này, dù các lãnh đạo Cộng hòa đang tìm cách trì hoãn.

Tranh cãi về Đạo luật Quyền lực Chiến tranh

Phe Dân chủ cáo buộc ông Trump vi phạm Hiến pháp khi phát động cuộc tấn công vào Iran cùng với Israel mà không xin phép Quốc hội. Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, tổng thống chỉ có 60 ngày sau khi điều quân tham chiến để xin quốc hội phê chuẩn. Thời hạn đó đã trôi qua từ vài tuần trước, khiến phe Dân chủ cho rằng ông Trump đang hoạt động ngoài khuôn khổ pháp luật.

Ủy ban Đối ngoại Hạ viện phe Dân chủ đăng tải trên X: "Đây là thông điệp mạnh mẽ và rõ ràng gửi đến Tổng thống Donald Trump thay mặt người dân Mỹ: đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến phi pháp và không được lòng dân mà ông phát động nhằm vào Iran."

Nhà Trắng bác bỏ cách diễn giải đó, lập luận rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran hồi đầu tháng 4 vẫn đảm bảo thời hạn theo luật. Một quan chức Nhà Trắng tuyên bố nghị quyết này "vi hiến" và khó có khả năng được Thượng viện thông qua. Người này nhấn mạnh: "Tổng thống Trump sẽ tiếp tục bảo vệ an ninh quốc gia bằng quyền hạn hiến định của ông với tư cách tổng tư lệnh, đồng thời minh bạch với Quốc hội."

Rạn nứt nội bộ Cộng hòa và bầu cử giữa nhiệm kỳ

Kết quả bỏ phiếu phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng trong nội bộ đảng Cộng hòa trước cách ông Trump xử lý cuộc xung đột với Iran. Trong khi các nghị sĩ Cộng hòa thân Trump chỉ trích nghị quyết sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ đúng lúc Iran đang thất thế trên chiến trường, một bộ phận khác trong đảng ngày càng lo ngại về hệ lụy chính trị khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 đang đến gần.

Tình hình thực địa: Ngừng bắn vẫn lung lay

Cùng ngày 3/6, ông Trump xác nhận đã xảy ra một vụ đụng độ nổ súng mới giữa quân đội Mỹ và Iran trong đêm trước đó, song khẳng định thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước vẫn còn hiệu lực. Ông giải thích: "Tôi cho rằng ở khu vực đó, ngừng bắn có nghĩa là việc bắn phá diễn ra một cách ôn hòa hơn. Ngừng bắn ở đó rất khác so với ngừng bắn ở những nơi khác trên thế giới."

Bất chấp căng thẳng, ông Trump tỏ ra lạc quan về triển vọng ngoại giao, nói rằng Mỹ và Iran đang "rất gần" một thỏa thuận và kết quả có thể được công bố ngay trong cuối tuần này.

Theo Dân Trí, Thanh Niên, VnExpress, Tuổi Trẻ