Những điểm chính
- Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 4/6 kêu gọi người dân đoàn kết, cảnh báo Mỹ và Israel đang tìm cách gieo rắc chia rẽ nội bộ Iran.
- Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, kế vị cha là cố Lãnh tụ Ali Khamenei - người thiệt mạng trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28/2 - và chưa lần nào xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức.
- Iran bắn tên lửa vào Kuwait và Bahrain ngày 3/6 sau khi Mỹ tấn công đảo Qeshm, khiến lệnh ngừng bắn có nguy cơ đổ vỡ.
- Đàm phán Mỹ - Iran bế tắc do bất đồng về uranium làm giàu cao, eo biển Hormuz và xung đột Lebanon; Tổng thống Trump vẫn lạc quan về thỏa thuận 'cuối tuần'.
- Hạ viện Mỹ ngày 3/6 thông qua nghị quyết yêu cầu dừng chiến dịch nhằm vào Iran, song văn kiện chủ yếu mang tính biểu tượng.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm 4/6 ra tuyên bố cứng rắn, kêu gọi người dân đoàn kết và cảnh báo các thế lực thù địch đang tìm cách gieo rắc chia rẽ nội bộ, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ có nguy cơ đổ vỡ và đàm phán hòa bình tiếp tục bế tắc.
Tuyên bố nhân lễ kỷ niệm ngày mất Khomeini
Thông điệp của ông Mojtaba Khamenei được công bố nhân dịp kỷ niệm 37 năm ngày mất của cố Lãnh tụ Ruhollah Khomeini - người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran và là lãnh tụ đầu tiên sau cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979. Tuyên bố được một vị chủ lễ đọc lên tại lăng mộ của ông Khomeini.
Trong văn bản này, Lãnh tụ Tối cao khẳng định Iran đã "giáng đòn quyết định vào đối phương, khiến họ trải qua nỗi hổ thẹn sâu sắc". Tuy nhiên, ông đồng thời cảnh báo rằng Mỹ và Israel đang tìm cách "gieo mầm mống nghi ngờ, tuyệt vọng, sợ hãi, mất lòng tin và chia rẽ" trong nội bộ người dân Iran.
"Để đối phó những ý đồ xấu này, mọi người phải duy trì sự đoàn kết và gắn bó bằng sự kiên định và sáng suốt, vô hiệu hóa âm mưu thâm độc của chúng", ông Mojtaba Khamenei viết.
Lãnh tụ bí ẩn chưa xuất hiện trước công chúng
Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, kế vị cha mình là cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei - người thiệt mạng trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28/2. Bản thân ông Mojtaba cũng bị thương trong cuộc tập kích đó và chưa lần nào xuất hiện trực tiếp trước công chúng kể từ khi nhậm chức, mọi phát biểu đều được truyền đạt qua văn bản hoặc đọc trên truyền hình tại các buổi lễ.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hồi đầu tuần xác nhận ông Mojtaba vẫn còn sống và "ngày càng tham gia chính trường nhiều hơn". Theo CNN, tình báo Mỹ đánh giá ông đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chiến lược tác chiến cùng các quan chức cấp cao Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tiết lộ ông muốn gặp Lãnh tụ Tối cao Iran vào một thời điểm nào đó, "tùy thuộc vào diễn biến của mọi việc".
Căng thẳng leo thang giữa hai bên ngừng bắn
Tuyên bố của ông Khamenei được đưa ra trong giai đoạn đặc biệt nhạy cảm: lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang lung lay khi các vụ đụng độ quân sự liên tiếp xảy ra và đàm phán hòa bình chưa đạt kết quả.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tuần này tuyên bố tiến hành các cuộc "tấn công tự vệ" vào đảo Qeshm của Iran. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đã nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại các nước trong khu vực. Iran còn bắn tên lửa vào Kuwait và Bahrain vào rạng sáng 3/6, cáo buộc các nước láng giềng Vùng Vịnh cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ của họ để tấn công Iran.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 3/6 cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel nhằm vào Beirut, Lebanon sẽ "làm bùng phát trở lại xung đột toàn diện với quy mô lớn hơn".
Đàm phán bế tắc, lập trường hai phía trái ngược
Bên cạnh căng thẳng quân sự, đàm phán ngoại giao cũng chưa tìm được lối ra. Mỹ yêu cầu Iran giao nộp uranium đã làm giàu cao, hạn chế chương trình hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz. Phía Iran tuyên bố có quyền làm giàu uranium và đặt điều kiện tiên quyết là phải chấm dứt xung đột tại Lebanon.
Tổng thống Trump trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 2/6 bác bỏ thông tin đàm phán đã đổ vỡ, đồng thời ra "tối hậu thư" yêu cầu Iran đạt thỏa thuận. Ông tiếp tục giữ giọng điệu lạc quan, nói rằng "thỏa thuận có thể đến vào cuối tuần".
Tại Washington, Hạ viện Mỹ ngày 3/6 thông qua nghị quyết yêu cầu quân đội Mỹ ngừng chiến dịch nhằm vào Iran. Tuy nhiên, văn kiện này chủ yếu mang tính biểu tượng vì Tổng thống Trump có quyền phủ quyết ngay cả khi Thượng viện thông qua.
Câu hỏi thường gặp
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei là ai?
Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, là con trai của cố Lãnh tụ Ali Khamenei, người thiệt mạng trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28/2. Ông kế vị cha từ tháng 3 và chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức.
Tại sao lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có nguy cơ đổ vỡ?
Hai bên liên tục có các đợt tấn công qua lại: Mỹ tấn công đảo Qeshm của Iran, Iran bắn tên lửa vào Kuwait và Bahrain ngày 3/6. Đàm phán hòa bình cũng bế tắc vì bất đồng về chương trình hạt nhân và tình hình Lebanon.
Mỹ và Iran đang bất đồng về điều gì trong đàm phán?
Mỹ yêu cầu Iran giao nộp uranium làm giàu cao, hạn chế hoạt động hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz. Iran tuyên bố có quyền làm giàu uranium và đòi chấm dứt xung đột tại Lebanon như điều kiện tiên quyết.
Nghị quyết Hạ viện Mỹ yêu cầu ngừng tấn công Iran có hiệu lực không?
Nghị quyết được Hạ viện Mỹ thông qua ngày 3/6 chủ yếu mang tính biểu tượng, vì Tổng thống Trump có thể phủ quyết ngay cả khi Thượng viện thông qua.
Theo VnExpress, Dân Trí, Thanh Niên, Tuổi Trẻ

