Ngay sau khi Việt Nam chính thức chuyển đổi hoàn toàn sang xăng sinh học E10, thay thế xăng khoáng trên toàn quốc, nhiều câu hỏi được người tiêu dùng đặt ra: tại sao không bán song song cả hai loại? Xăng E10 có an toàn cho xe cũ? Chất lượng được kiểm soát ra sao? Tọa đàm "Sử dụng xăng E10 có đáng lo?" do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức đã giải đáp trực tiếp những băn khoăn này.
Tại sao phải chuyển đổi triệt để, không giữ lại xăng khoáng?
Ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), khẳng định lộ trình chuyển đổi sang E10 được xây dựng trên cơ sở đánh giá toàn diện, từ nguồn cung ethanol, hạ tầng lưu chứa, phối trộn cho đến hệ thống phân phối đến tay người tiêu dùng.
Theo ông Anh, có ba lý do cốt lõi buộc Việt Nam phải chuyển đổi dứt khoát, không duy trì song song hai loại xăng:
- Bảo vệ môi trường: Mỗi lít xăng khoáng được thay thế bằng E10 giúp giảm phát thải khoảng 2,5 kg CO2. Ethanol là nhiên liệu tái tạo, sản xuất từ nông sản trong nước, khác hoàn toàn với nhiên liệu hóa thạch ngày càng cạn kiệt.
- An ninh năng lượng: Chuỗi cung ứng xăng khoáng luôn tiềm ẩn rủi ro đứt gãy do xung đột địa chính trị. Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn phải nhập toàn bộ dầu thô từ vùng Vịnh, chỉ có Dung Quất dùng dầu thô khai thác trong nước. Biến động tại vùng Vịnh vừa qua đã đẩy giá dầu tăng vọt, buộc Chính phủ phải can thiệp ngoại giao để đảm bảo nguồn cung.
- Tự chủ năng lượng: Khi E10 phổ biến, Việt Nam giảm được 10% lượng xăng hóa thạch nhập khẩu - con số có ý nghĩa lớn trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
"Xăng dầu là mạch máu của nền kinh tế. Người tiêu dùng hãy yên tâm, không có Chính phủ nào, dù vì lý do môi trường hay kinh tế, lại đi bơm máu bẩn vào nền kinh tế", ông Đào Duy Anh nhấn mạnh.
Chỉ tiêu kỹ thuật E10 có thua kém xăng khoáng?
Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết hầu hết các thông số kỹ thuật của xăng E10 được xây dựng trực tiếp trên nền tiêu chuẩn xăng khoáng. Các chỉ tiêu quan trọng như phần cất (quyết định độ cháy, khả năng khởi động và tăng tốc) đều tương đồng. Điểm khác biệt duy nhất là hàm lượng oxy cao hơn do có ethanol, khiến nhiên liệu cháy hoàn toàn hơn.
Ông Bảo cũng nhắc lại rằng từ thập niên 1980 đến nay, Việt Nam đã trải qua 4 lần chuyển đổi nhiên liệu. Mỗi lần đều có lo ngại từ người dùng, nhưng đợt chuyển đổi lần này được chuẩn bị chủ động và bài bản hơn hẳn.
Xe cũ có dùng được xăng E10?
Đây là mối lo lớn nhất của nhiều người. Ông Lỗ Hải Nam, Trưởng Ban Kỹ thuật Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), cho biết nghiên cứu phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội xác nhận hầu hết xe mô tô, xe gắn máy đang lưu hành đều tương thích với E10. Ngoài ra, xăng E10 còn giúp giảm đáng kể nồng độ khí thải CO và HC so với xăng khoáng.
PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), bổ sung thêm: ngay cả với xe sản xuất trước năm 2000, nhiều mẫu cho thấy mức độ ảnh hưởng của E10 tương đương xăng khoáng, các mẫu còn lại có chênh lệch không đáng kể.
Thế giới đã dùng xăng E10 như thế nào?
Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, dẫn số liệu cho thấy khoảng 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, chiếm 97% dân số thế giới, đã áp dụng xăng sinh học. Tại Mỹ, tỷ lệ sử dụng E10 lên tới 98%. Châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan và Australia đều đã phổ cập E10. Nhật Bản thận trọng hơn nhưng cũng có lộ trình áp dụng vào năm 2027.
Ấn Độ là ví dụ điển hình: không có thế mạnh về năng lượng hóa thạch, nước này triển khai nhiên liệu sinh học từ đầu những năm 2000, lần lượt nâng lên E20 rồi E30 từ năm 2023, coi đây là giải pháp tự chủ năng lượng quốc gia.
Chất lượng xăng E10 được kiểm soát ra sao?
Theo ông Đào Duy Anh, chất lượng xăng E10 được quản lý theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2026 (sửa đổi QCVN 01:2022). Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng chính quyền địa phương đều có lực lượng chuyên trách kiểm tra, giám sát thường xuyên tại các điểm bán lẻ trên toàn quốc.
Theo Thanh Nien, Tuoi Tre
