Những điểm chính
- Ngày 10/6, Tổng thống Trump đăng trên Truth Social cảnh báo Iran 'sẽ phải trả giá' vì kéo dài đàm phán quá lâu.
- Quân đội Mỹ tấn công các mục tiêu ven biển Iran quanh eo biển Hormuz, Iran đáp trả bằng cách tấn công căn cứ Mỹ tại Jordan, Kuwait và Bahrain.
- Trump tuyên bố có thể ra lệnh không kích nhà máy điện và cầu đường Iran nếu Tehran không chịu ký thỏa thuận.
- Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Tehran đang 'xem xét lại' các cuộc đàm phán với Mỹ.
- Phái đoàn Qatar tới Tehran ngày 10/6 để thúc đẩy đàm phán; Ai Cập, Kuwait, Qatar và UAE đều lên án đợt tấn công của Iran vào các nước vùng Vịnh.
Trump tuyên bố Iran "sẽ phải trả giá"
Ngày 10/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social, tuyên bố quân đội Iran đang "trong tình trạng hỗn loạn" và cảnh báo nước này sẽ phải chịu hậu quả vì kéo dài tiến trình đàm phán quá lâu.
"Họ đã mất quá nhiều thời gian để đàm phán một thỏa thuận lẽ ra rất có lợi cho họ. Giờ đây họ sẽ phải trả giá", ông Trump viết. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định Iran "chỉ biết nói mà không hành động" và gọi Tehran là "kẻ bắt nạt của Trung Đông đã hết thời".
Đáng chú ý, tuyên bố này trái ngược hoàn toàn với những phát biểu của chính ông Trump một ngày trước, khi ông cho rằng đàm phán Mỹ - Iran đang ở "giai đoạn cuối cùng" và có thể hoàn tất trong "hai hoặc ba ngày tới".
Chuỗi leo thang quân sự trong ngày 10/6
Căng thẳng bùng phát sau khi Mỹ cáo buộc Iran bắn rơi một trực thăng Apache AH-64 của quân đội Mỹ gần eo biển Hormuz vào ngày 8/6. Rạng sáng 10/6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tiến hành các cuộc tấn công "tự vệ" nhằm vào nhiều mục tiêu ven biển Iran quanh eo biển Hormuz.
Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng đòn tấn công trả đũa vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan, Kuwait và Bahrain. Tehran khẳng định đây là minh chứng cho thấy quân đội Iran sẽ "không do dự" khi bảo vệ lãnh thổ.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News công bố cùng ngày, ông Trump tuyên bố đang nghiêng về khả năng ra lệnh không kích nhằm vào hệ thống nhà máy điện và cầu đường của Iran, nếu Tehran vẫn từ chối ký thỏa thuận.
Iran cứng rắn, phủ nhận nhượng bộ
Phía Iran tỏ rõ lập trường không nhượng bộ trước sức ép từ Washington. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cáo buộc Mỹ đang "làm suy yếu" tiến trình ngoại giao bằng "các thông điệp mâu thuẫn, những thay đổi thường xuyên trong lập trường và các hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn". Ông Baghaei cho biết Tehran đang "xem xét lại" các cuộc đàm phán với Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đi xa hơn khi kêu gọi Mỹ rút toàn bộ lực lượng khỏi Trung Đông, đồng thời cảnh báo: "Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẽ đáp trả bất kỳ hành động tấn công hay lời đe dọa nào".
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng lên tiếng, dẫn ý lãnh tụ tối cao cho rằng Tehran và Washington cần vượt qua "tình trạng không chiến tranh cũng không hòa bình" hiện nay. Ông nhấn mạnh chính lãnh tụ tối cao đã cho phép tiếp tục đàm phán với chỉ thị "hãy đi và giải quyết vấn đề".
Bối cảnh: Xung đột kéo dài từ đầu năm 2026
Cuộc xung đột hiện tại bùng phát từ cuối tháng 2/2026, khi Mỹ và Israel phát động tấn công Iran, khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa và hàng loạt nước vùng Vịnh bị ảnh hưởng. Hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần vào đầu tháng 4 để mở đường đàm phán.
Phái đoàn Mỹ và Iran gặp trực tiếp tại Pakistan ngày 11/4 nhưng không đạt đồng thuận về các vấn đề then chốt, bao gồm quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không. Ngày 21/4, ông Trump gia hạn lệnh ngừng bắn để chờ đề xuất từ phía Tehran.
Hai bên còn bất đồng về vấn đề Lebanon, nơi Israel vẫn tiếp tục chiến dịch nhằm vào lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn. Iran yêu cầu bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bao gồm cả cuộc chiến tại Lebanon.
Khu vực lên án Iran, ngoại giao Qatar vẫn thúc đẩy
Đợt tấn công của Iran vào các căn cứ Mỹ tại vùng Vịnh đã vấp phải làn sóng lên án từ nhiều quốc gia trong khu vực:
- Ai Cập tuyên bố "lên án mạnh mẽ", coi đây là "vi phạm trắng trợn chủ quyền các quốc gia anh em".
- Kuwait gọi đây là "hành động gây hấn nguy hiểm, đe dọa tính mạng thường dân" và khẳng định quyền tự vệ lãnh thổ.
- Qatar chỉ trích Tehran "vi phạm trắng trợn các quy tắc của luật pháp quốc tế".
- Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cũng bày tỏ lên án.
Dù vậy, Qatar vẫn đóng vai trò trung gian tích cực. Theo Reuters, một phái đoàn Qatar đã tới Tehran vào sáng 10/6 để gặp các nhà đàm phán Iran, sau khi tham vấn với phía Mỹ. Cả Washington lẫn Tehran đều chưa bình luận về thông tin này.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao Mỹ tấn công Iran ngày 10/6?
Mỹ cáo buộc Iran bắn rơi một trực thăng Apache AH-64 của quân đội Mỹ gần eo biển Hormuz ngày 8/6, và tuyên bố các đợt tấn công ngày 10/6 là hành động 'tự vệ'.
Iran phản ứng thế nào sau khi bị Mỹ tấn công?
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tấn công trả đũa vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan, Kuwait và Bahrain. Bộ Ngoại giao Iran cũng tuyên bố đang 'xem xét lại' các cuộc đàm phán với Washington.
Đàm phán Mỹ - Iran hiện đang ở giai đoạn nào?
Tiến trình đàm phán bị đình trệ nghiêm trọng. Hai bên chưa đồng thuận về quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran làm giàu uranium. Qatar đang đóng vai trò trung gian, với phái đoàn Qatar tới Tehran ngày 10/6 để thúc đẩy thỏa thuận.
Trump đe dọa tấn công gì tiếp theo nếu Iran không ký thỏa thuận?
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 10/6, ông Trump cho biết đang nghiêng về khả năng ra lệnh không kích nhằm vào hệ thống nhà máy điện và cầu đường của Iran.
Theo Thanh Niên, Tuổi Trẻ, VnExpress, Dân Trí
